الشيخ علي المشكيني
48
نوشتارهاى فقهى (فارسى)
شيطان ، موجودى پليد و ناپاك است مسئلهء 31 . مستفاد از ادلّه دربارهء شيطان جنّى ، اين است كه : او موجودى است غير مرئى ، پليد ، ناپاك ؛ و ذاتى است داراى اراده و اختيار ، متمرّد از همهء فرامين خداوند و دشمن نسل آدم ، كه پيوسته به وسيلهء وسوسه و القاى مطالب انحرافى در قلب آنان ، در صدد اضلال و منحرف كردن آنان ، از طريق مستقيمِ ايمان و عمل است . آيات زيادى از قرآن مجيد ، تصريح به وجود و صفات رذيله و كفر و ضلالت و اضلال او دارد . انكار حكم الهى ، كفرآور است مسئلهء 32 . مقتضاى ادلّه اين است كه : انكار هر حكم اصولى و فروعىِ واجب و حرام و غيره ، چه از ضروريّات اسلام باشد ، يا از قطعيّات ، در صورتى كه مستلزم تكذيب خداوند و يا تكذيب پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله باشد - يعنى : انكاركننده ، عالم به صدور آن حكم باشد - نظير : وجوب نماز ، وجوب روزه ، وجوب حج ، وجوب زكات ، وجود مالكيّت شخصى و خصوصى ، حرمت ربا ، و حرمت قمار و غيره ، كفرآور و حرام است ؛ چه آنكه بىترديد ، تكذيب كردنِ حكم معلوم الصدور ، تكذيب خدا و رسول است ؛ پس طبق تصريح آيات و ادلّه ، كافر خواهد بود . غلوّ در اعتقاد ، كفرآور است مسئلهء 33 . غلو در اعتقاد - يعنى : پا از مرز محدودهء شرع ، دربارهء پيامبر و امام ، فراتر گذاردن ؛ و مثلًا معتقد شدن به الوهيّت پيامبر يا يكى از امامان و يا غير آنان ، و يا اعتقاد به اتّصاف آنان به يكى از صفات مختصّهء خداوند ، نظير : خالقيّت اشيا ، رازقيّت همهء بشر ، و غيره - كفرآور و حرام است ؛ چه آنكه برگشت اين عقيده ، به انكار مبدأ و يا به شرك است . ارادهء تكوينى و تشريعى چيست ؟ مسئلهء 34 . مقتضاى ادلّه دربارهء ارادهء خداوند ، اين است كه : آن بر دو قسم است : ارادهء تكوينى ، و ارادهء تشريعى .